Domaine Lalande | vignerons a Veyrines de Domme

WAAROM, MAAR BOVENAL HOE BEGIN JE IN HEMELSNAAM EEN WIJNDOMEIN?

Ik kan de hele aanloop beschrijven van opa’s aankoop van LaLande  tot aan het besluit van Lianette om niet op LaLande te willen wonen maar ik start bij het besluit, we starten een wijngaard.

HET BESLUIT

Ergens is er moment geweest dat we besloten, vermoedelijk in een moment van verwarring en grenzeloos optimisme, we beginnen een wijngaard. Een mooi besluit maar wel een met verstrekkende gevolgen. Een wijngaard beginnen is een besluit met een verreikend gevolg. Tot ver voorbij onze aanwezigheid hier op aarde. Hoe vaak neem je besluiten die effect hebben op de komende 100 jaar?  Da’s immers de leeftijd die een wijngaard kan behalen.  Maar goed ergens in 2008 is het besluit gevallen “we planten een wijngaard  aan”. En dan is het ook een kwestie van doen. Dromen over een eigen wijngaard bezitten doen er velen maar een stuk grond kopen en een tractor en gaan ploegen en planten dat gaat velen  vaak te ver. Les frères H. deden het wel. 

DROIT DE PLANTATION

In het land van de bureaucratie  kan je natuurlijk niet zo maar een wijngaard gaan aan planten. Daar zijn vergunningen  voor nodig. De zogenaamde “droit de plantation” heb je nodig. Het recht van planten is de letterlijke vertaling. Het lijkt een beetje op het melk quota systeem in Nederland.  Het recht om wijn te verbouwen wordt verhandeld tussen boeren onderling en soms via de Chambre d ‘Agricole. Het principe is eenvoudig, eerst moet een wijnboer een wijngaard rooien en vervolgens kan hij deze rechten doorverkopen aan een wijn boer die graag wil planten. Zo blijft het productie volume hetzelfde. In Nederland en de rest van de wereld zou hier ogenblikkelijk een website voor gemaakt worden. Zo niet in la douce France. Hier heeft de wet van de remmende voorsprong goed haar werk gedaan. Minitel is in de jaren tachtig geïntroduceerd en daarmee had Frankrijk een intranet. Mooi maar daardoor wel de slag naar het internet volledig gemist. Enfin, dus geen website waar droit de plantations worden verhandeld. Via de cave de Vin de Domme, de wijncoöperatie in onze regio, komen wij in contact met Nicolas. Nicolas is patissier, wijnboer en organiseert de marché gourmand in Enveaux. Een man van vele markten thuis dus. Hij heeft wijngaarden in de buurt van Bouzic overgenomen van zijn schoonvader. Na maanden en vele gesprekken later meldt Nicolas dat hij geen plant rechten heeft. Die zijn verlopen. Plant rechten blijven 7 jaar verhandelbaar en vervallen daarna aan de Chambre d ‘Agricole die ze kan uitgeven naar behoeven. Maar hij heeft een tip. Ga eens praten met Pascal Delpech. Pascal heeft 1,5 ha aan wijn staan maar is verder voornamelijk notenboer. 55ha maar liefst. Met Pascal kan je zaken doen! Hij heeft zelf geen plant rechten maar weet dat Jeff in Allas les Mines nog 2500m2 aan rechten heeft liggen. Plotseling gaat het snel. We kopen de rechten verpachten onze grond aan Jeff en kunnen dan zelf gaan planten en zijn dan na 7 jaar zelf wijnboer. Wij begrepen het ook niet helemaal maar we gaan ervoor.

ANALYSE DE SOL

Via de coöperatie laten we de grond testen. We hebben voor de eerste plantrechten van 2500m2  twee terreinen van ieder 1250m2 als wijngaard bestempeld. Vlak voor het huis en aan de overkant van de weg bij, wat wij noemen, La Tour. De test resultaten komen een maandje later binnen en geeft een overzicht van de waarden van potassum, magnesium, zink, en allerhande andere natuurlijke ingrediënten. Op basis daarvan wordt er een advies gegeven welke ingrediënten aangevuld moeten worden. Ook de vochtigheid van de grond wordt vastgesteld en  in combinatie met de ingredients wordt er bepaald welke onderstok er geschikt is voor onze grond.

CEPAGES

Wijnstokken zijn altijd geënte planten. De onderstok, dat gedeelte dat de grond in gaat, heeft Amerikaanse voorouders. Eind 19^e eeuw zijn alle wijngaarden in Europa ten onder gegaan aan de druifluis. De veroorzaker bleek ook de oplossing. Amerikaanse stokken die geïmporteerd waren brachten de druifluis naar Europa maar bleken ook resistent tegen de druifluis. Tot op de dag van vandaag worden druiven dus geënt op Amerikaanse onderstokken. In ons geval werd dat de 3009. Niet zo’n romantische naam maar dat werd hem dus. Op de onderstok wordt de druivensoort geënt. De druivensoort kies je op basis van het aantal zonuren per jaar dat jouw wijngaard gaat beschijnen. Te weinig zon betekent onrijpe druiven en teveel zon betekent te snel rijp en dus weinig smaak. Hier kan je dus niet al teveel mee experimenteren. Wij hebben de druivensoorten van de Bordeaux gekozen. Merlot en cabernet franc. (bij latere aanplant ook nog wat cabernet sauvignon) De geënte wijnstokken bestel je een jaar voor planten bij een pepinieriste. Een kweker. In ons geval werd dat Mr Ouvrard in Saint Avit Saint Nazaire. Een plaatsje tussen Bergerac en St Emillion. In koelcellen liggen daar de druivenstokken te wachten om ontwaakt en geplant te worden.

 

 

TERREIN UITZETTEN

Voor het planten zet je met lange lijnen de wijnrijen uit. Die moeten kaarsrecht zijn om met de tractor goed en snel te kunnen werken. Dat uitzetten lijkt een klein klusje maar is in de praktijk een hoop gedoe. Je bepaalt nu ook de plant dichtheid. Die wordt uitgedrukt in het aantal wijnstokken per ha. Wij planten 4000 per ha en zo heeft iedere stok 2,5 m2 levensruimte. In de rij staan de planten om de meter en de rijen staan 2.5 meter uit elkaar. Er zijn enorme discussies wat nu de beste manier van planten is. Niet alleen de plantdichtheid maar ook de richting van de rij.  Noord Zuid planten of Oost West. Er is geen waarheid komen we al snel achter. Ook in het walhalla van de wijnbouw de Saint-Emilion zie je dat ieder boer zijn eigen geloof heeft en plant in de richting wat hem goeddunkt. Wij geloven dat een plant die meer ruimte zicht beter ontwikkelt en betere wijn geeft. Het feit dat de bout des rangs druiven (laatste stok in de rij) apart gevinificieerd worden speciaal voor de wijnboer hemzelf is voor ons het overtuigend bewijs dat wijnstokken beter gedijen met veel ruimte. Maar ja grond in de St Emilion is duur net als in de champagnestreek dus daar planten ze tot wel 25000 stokken per ha en dan is de theorie daarbij snel bedacht.

TRACTEUR ETC

Om de grond te bewerken en om met de pulverisateur te werken heb je een tractor nodig. In Frankrijk heb je de website leboncoin.fr waar werkelijk alles te koop wordt aangeboden. Samen met Pascal vinden we daar de ideale tractor voor onze wijngaarden. Het wordt een Ford 2000 uit 1967. Zo een die niet kapot kan. Voor € 2500,-- zijn wij nu echt boer. Althans met de aanschaf van een tractor wordt het heel echt. Ook de apparatuur om de grond te bewerken tikken we tweede hands op de kop. Van disque tot aan fibroyeur en van pulverisateur tot aan rotavator. Met name de pulverisateur is van enorm belang. Vochtigheid en warmte zijn voor een wijngaard een dodelijke combinatie. Bij die gesteldheid kunnen schimmels zich razendsnel ontwikkelen. Met name meeldauw en odium zijn hardnekkig terugkerende schimmels die je moet bestrijden. Wij doen dat met biologische producten en hoeveelheden. Tot wel 11 keer per jaar rukken we uit met de Ford 2000 en de sproei installatie.

PLANTEN

In 2010 is het dan zover dat we de eerste terreinen gaan beplanten. Loodzwaar werk omdat de grond niet echt meewerkt om de stokken in de grond te planten. Met een bar a mine maken we gaten in de grond keurig op de plekken die we uitgemeten hebben. Na het planten gaat er een paaltje naast om stevigheid te geven aan de stam en om die recht te laten groeien. Een filet de protection gaat om de plant heen om hem te beschermen tegen wild dat gek is op jonge wijnplantjes. We hebben veel herten, reeën, konijnen, wilde zwijnen en dassen die de wijngaard maar wat interessant vinden. In 2011 krijgen we nogmaals 2500m2 aan plant rechten en planten dan 1000 cabernet sauvignon stokken aan. En in 2014, er is blijkbaar vertrouwen in ons krijgen we van de Chambre d’agricole 13000m2 aan plant rechten. We planten dan merlot en cabernet franc verder aan. Overigens 2500m2 plant rechten betekent niet dat 2500m2 mag beplanten. Dat ontdekten wij toen de douane kwam controleren. Er wordt rekening gehouden met 10% keer ruimte voor de tractor. Dus 2500m2 plantrecht betekent 2250m2 aanplanten. Wisten wij veel…Of we even 100 plantjes eruit wilden halen. Vloekend en tierend hebben wij meebewogen met de bureaucratie.

PALEN SLAAN EN DRADEN TREKKEN

Als de stokken geplant zijn is het zaak om palen te slaan en draden te trekken. Wijnstokken zijn klimplanten en hebben dus houvast nodig om ergens tegenop te kunnen groeien. Om de vijf planten sla je een paal en trek je draden. De onderste staaldraad op 60cm, dan een op 90 cm, daar weer boven op 1,50 m twee plastic draden die aan weerzijden van de palen lopen. En bovenop de paal op 2 meter de laatste staaldraad. Elke plant heeft dus 5 draden. Wij hebben nu 5200 vignes aangeplant die een meter uit elkaar staan. Da’s dus 26 km draad…..

SNOEIEN

De eerste jaren geeft een vigne wel druiven maar is de kwaliteit te laag om er wijn van te kunnen maken. Een wijnrank bevrucht zichzelf en kan dus zonder bijen door het leven. Alleen dat bevruchten gebeurt alleen op tweede-jaars hout zoals wij dat noemen. Bij het snoeien moet je daar dus rekening mee houden. En wel zo dat je dit jaar druiven hebt (op de latte) maar ook al hout snoeit voor volgend jaar (de courson). Snoeien doe je in februari als het nog koud is en de sapstromen nog niet op gang zijn gekomen. Een zeer intensief werkje dat wij altijd met Nederlanders uitvoeren  die romantische beelden hebben bij het werken in een wijngaard. Een week lang snoeien met 12 man is uiteindelijk als de rugpijn na een dag of twee verdwijnt super leuk.

OOGSTEN EN WIJN MAKEN

Je hebt drie soorten wijnboeren. Een wijnboer die druiven teelt en deze levert aan de coöperatie. Wijnboeren die niet zelf wij stokken verbouwen maar die druiven opkopen en wijn maken en de wijnboer die alles doet van wijnbouw tot aan wijn produceren. Die laatste dat noem je een vigneron. Dat zijn wij. Wij verbouwen en produceren zelf wijn.

Wijn maken doe je in de chai. Dat is een ruimte waar de vinificatie ketels staan, de wijnpers, de pomp, de ontsteler en de kneuzer. Het proces van wijn maken is niet ingewikkeld maar wel een complex chemisch proces. Suikers in de druiven worden door gistcellen omgezet in alcohol. Oogsten doe je het liefst ’s ochtends vroeg als de druiven nog koel zijn van de nacht. Te warme druiven gisten veel te hard en dat geeft minder kwaliteit. Dus vroeg op en druiventrossen afknippen en in kistjes die de omvang hebben dat de druiven elkaar niet pletten. De druiven worden naar de chai gebracht en gaan daar de ont-steler en de kneuzer in. Dan gaan de druiven het vinificatievat in. We voegen een beetje sulfiet toe om het rottingsproces tegen te gaan en wat gist om de gisting op gang te helpen. We temperatuur stijgt als gevolg van het gistingproces. Is de temperatuur te hoog dan stopt de gisting. Door het openzetten van de deuren ‘s nachts ter koeling sturen we de temperatuur. Hoe langer de gisting duurt des te mooier wordt de wijn. De gisting bij ons duurt zo’n drie weken. Na de gisting persen we de druiven in een pers die met een rubberen balg werkt waardoor de vin de presse net zo goed is als de vin de goute. Dan gaat de wijn op houten fusten in de kelder om te rijpen. Na een jaar bottelen we de wijn en klaar voor consumptie. We hebben nu twee jaren wijn geproduceerd, 2015 en 2016. De wijn van 2015 drinken we dagelijks als we op Domaine LaLande zijn. Hij is goed en dat vinden wij niet alleen maar ook de kenners zijn onder de indruk van onze naturel wijn.

De droom is uitgekomen.